Suşehri, Kösedağ'ın kuzey eteklerinde, İç Anadolu ile Karadeniz'in buluştuğu çizgide kurulmuş bir ilçe. Bugün yaklaşık 16 bin kişinin yaşadığı ilçe merkezi 1.017 metre yükseklikte. Ama bu topraklardaki yerleşimin geçmişi, ilçenin bugünkü adından çok daha eskiye uzanıyor.
Suşehri ovasındaki en eski buluntular Tunç Çağı'na tarihleniyor. Bu eşyaların çıktığı Kayadelen köyü bugün Kılıçkaya Barajı'nın suları altında kalıyor. Kelkit Vadisi bütünüyle ele alındığında yerleşim Kalkolitik dönemde başlıyor ve Helenistik-Roma dönemine kadar kesintisiz sürüyor. Doğu-batı yönünde uzanan vadi, Karadeniz'i Kafkasya ve İran'a bağlayan doğal bir ticaret yolu olarak kullanılmış.
Bölgenin en bilinen antik kenti Nikopolis'tir. Romalı komutan Pompeius, Pontus Kralı VI. Mithridates'e karşı kazandığı zaferin ardından kenti MÖ 63'te kurdu. Kentin yeri bugünkü komşu ilçe Koyulhisar'dır; Osmanlı döneminde aynı yer Enderes yakınlarındaki Purk köyü olarak biliniyordu. Nikopolis, MS 64'te Roma'ya bağlanarak Küçük Ermenistan'ın merkezi oldu ve 499 yılındaki büyük depremde yıkıldı.
Suşehri'nin kendi köylerinde de Roma izleri var: Büyükgüzel ve Küçükgüzel, Roma döneminde önemli merkezlerdi. Küçükgüzel'de bulunan mermer bir aslan başı bugün Sivas Müzesi'nde sergileniyor. Komşu Gölova'nın ise Roma kaynaklarında adı geçen ve bir süvari birliğine ev sahipliği yapan yerleşim olduğu düşünülüyor.
Akşar, Eskişar, Kale ve Çataloluk'ta Roma, Bizans ve Selçuklu dönemlerinden kale kalıntıları bulunuyor. Bunlardan Akşar, Orta Çağ'da bölgenin önemli bir merkeziydi; tarihi kaynaklar bu bölgeyi "Akşar Ovası" olarak anar.
Bugünkü kasabadan önce bölgede Bulahiye adlı bir yerleşim vardı. Bu yerleşim depremlerle yıkılınca, ilçe merkezinin yaklaşık 2 kilometre doğusundaki asıl yerinden bugünkü yerine taşındı ve Andıryas, ardından Endires adıyla gelişti.
1857'de Şebinkarahisar Trabzon'dan ayrılarak Sivas'a bağlandı. Bu düzenlemeyle Gölova ve Akşar'ın yerini alan Endires, Suşehri adıyla kaza merkezi oldu. 1933'te Şebinkarahisar Giresun'a bağlanırken Suşehri Sivas'ta kaldı.
Suşehri'nin yakın tarihindeki en ağır olaylardan biri, 18 Mayıs 1929'da yaşanan 6,3 büyüklüğündeki depremdir. Deprem ilçe merkezinde ağır hasara yol açtı; ilçe merkezi ve çevre köylerde en az 64 kişi hayatını kaybetti.
İki bölgenin kesişiminde yer alan Suşehri'nde Orta Anadolu'nun davul-zurnası ile Karadeniz'in kemençesi, halay ile horon yan yana yaşıyor. Tarım ve hayvancılık ilçenin geçim kaynağı olmaya devam ediyor.
Dizayn Mutfak Mobilya olarak atölyemiz Suşehri'nde. Bölgemizin tarihini, doğasını ve mutfağını anlatan yazılarımızı blogumuzda okuyabilirsiniz.
Kapak fotoğraf: Maurice Flesier, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
